BİR OYUN: KONTRABAS-BİR YAZAR: PATRİCK SÜSKIND-BİR OYUNCU: METİN BELGİN

Kontrabas (Der Kontrabass) Alman yazar Patrick Süskınd tarafından 1980 yılında yazılmış tek kişilik bir oyundur. Yazarın ilk oyunu Kontrabas’ı Almanca’dan çeviren Tevfik Turan’dır. Oyun 1989 yılında Kıyı Yayınları, 2010 yılında da Can Yayınları tarafından yayımlandı.

Kontrabas

Türkçeden başka pek çok dile çevrilen Der Kontrabass; Almanya, İsviçre ve Avusturya’da en çok oynanan oyunlar arasına girdiği gibi  Edinburg Festivali’nde ve Londra National Theatre’da sahnelendi.

Oyunu okuduğunuzda yazarın kontrbas çalmasını bildiğini düşünüyorsunuz, oysa Patrick Süskınd kontrbas çalmayı bilmiyormuş, piyano çalıyormuş. Onun kontrbas çalmasını bilmediğini öğrenmek pek çok okuru şaşırtmış olmalı; bir kontrbasın ve kontrbasçının öyküsü ancak bu kadar gerçek, bu kadar güzel anlatılabilir.

Her ne kadar tek kişilik-monolog biçiminde- bir oyun da olsa; kontrbasçı kadar kontrbas da oyunun önemli bir oyuncusu. Başrol onun aslında…

Oyun karşıtlıklar üzerine kurulmuş; kontrbasçı kitabın başında kontrbasını çok sevdiğini, genç yaşlarda çalmaya başladığı kontrbasın orkestranın ve kendi yaşamının olmazsa olmazı olduğunu anlatırken kitabın ilerleyen sayfalarında kontrbas sanatçısı aynı zamanda memur; kontrbasın iri cüssesiyle yaşamında büyük bir yer işgal ettiğinden ve ona duyduğu nefretten bahseder. Yazar, kitabında kontrbası önce yüceltir sonra yerer:

“Kontrbas ses derinliğinden dolayı yegane temel orkestra çalgısıdır. 1750’den yirminci yüzyıla kadar bütün orkestra müziği, hiç abartısız dört telli kontrbasın omuzları üstündedir. Kontrbas, insanın ne kadar uzaklaşırsa o kadar iyi işittiği tek çalgıdır.”

“ Tüyler ürpertici bir çalgı! Buyurun, bakın! Bakın şuna iyice. Görünüşü şişko bir kocakarı. Kalçalar çok alçak, bel hepten felaket, fazla yüksek kalıyor, ince de değil; sonra şu daracık, düşük, raşitik omuzlar – deli olmak işten değil. Bunun sebebi, kontrbasın melez olması…”

Kontrbas, sanatçının hem sevdiği hem nefret ettiği; dostu ve düşmanı, ne onunla ne onsuz olabiliyor. Arka planda kalmak zorunda olan kontrbas, kontrbasçıyı da arka planda bırakıyor. Yazar kontrbası anlatırken memurlukla yaratıcı sanatçılığı, yaşamdaki çelişkileri ortaya koyuyor. Karşıtlıkları anlattığı kitabın adından da belli “KONTRABAS”…

220px-Kontrabas_afisBir müzisyenin, kontrbas üzerinden müziğe, topluma, bireye, sevgiye, cinselliğe, aileye ve yaşamdaki pek çok soruna değindiği, insanın kendisiyle olan çatışmasını anlattığı Kontrabas adlı oyunla tiyatro oyuncusu Metin Belgin’in yolları yirmi beş yıl önce kesişir. Metin Belgin önceleri bu oyunu sahnelemeyi, oynamayı düşünmez; ama düşüncelerini bir türlü oyundan koparamaz. Sonra bu oyunu İstanbul Devlet Tiyatrolarında sahnelemek için büyük çaba sarfeder. Tiyatro yönetimini ve yönetmenleri bu oyunun sergilenmesi için ikna etmeye çalışır.

Metin Belgin-Kontrabas /1992 Atatürk Kültür Merkezi (AKM)

Metin Belgin-Kontrabas /1992 Atatürk Kültür Merkezi (AKM)

Büyük uğraşlar sonucu yönetmenliğini ve oyunculuğunu kendisinin yaptığı KONTRABAS’ı İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda 11.Ocak.1992’de sahneler.

Metin Belgin yönetmen olarak Ankara Devlet Tiyatrosu’nda da oyunu sahneye koyar, yönetmen yardımcısı ve oyuncu Olcay Kavuzlu’dur.

Olcay Kavuzlu/Ankara Devlet Tiyatrosu

Olcay Kavuzlu/Kontrabas- Ankara Devlet Tiyatrosu

Olcay Kavuzlu’nun oynadığı Kontrabas adlı oyun on dokuz yıldır Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahneleniyor.

Bu oyunu ilk sahnelendiğinde seyretmiştim Atatürk Kültür Merkezi’nde, tek kişilik oyunları çok severim, Metin Belgin Kontrabas’ta çok başarılıydı.

Metin Belgin- 25. yılda Kontrabas/ist. Devlet Tiyatrosu- Küçük Sahne

Metin Belgin- 25. yılda Kontrabas/ist. Devlet Tiyatrosu- Küçük Sahne

Ve başarısı hâlâ devam ediyor; çünkü Metin Belgin Kontrabas’ı yirmi beş yıldır oynuyor. Demek ki iyi bir yazar ve iyi bir oyuncunun buluştuğu bir oyun yirmi beş yıl sürebiliyor.

İstanbullu ve Ankaralı tiyatro severlerin bir perde olan bir saat süren Kontrabas’ı görme şansları var. Onlara “iyi seyirler” diliyorum.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s