SERAMİK SANATÇISI, RESSAM NASİP İYEM

Nasip Özçapan İyem(1921-2011 İstanbul) sanat yaşamına resimle başlamış, ilk resim eğitimini Fatih Halkevi’nde almış. 1939’da Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü’ne girmiş ve Nasip Özçapan İyem Nasip İyem (Ressam: Nuri İyem)

Leopold Levy Atölyesi’nde çalışmış. 1944’te askerden dönen ve yüksek resim eğitimine başlayan Nuri İyem’le evlenerek Akademi’den ayrılan Nasip Hanım, Nuri İyem’le evlenme öyküsünü şöyle dile getirir: “O tılsımlı Akademi dünyasında biz arkadan gelen taze sürgünler ve en küçüklerdik. Nuri Ağabey, bizler için bir idoldü, yarı tanrı bir şeydi. Olağanüstü resim yeteneğiyle, kişilikli ve güçlü karakteriyle sanat loncası içinde biz en küçükler de dahil herkese son derece sıcak yaklaşırdı, kendisini bir başka türlü sayar ve severdik. Sonra bir gün bana beklenmedik biçimde ‘Nasip eşim olur musun?’ dedi.

Nasip-Nuri İyem

Nasip-Nuri İyem

Gerçek miydi rüya mıydı? Kestiremiyordum. Birkaç gün öyle esrik dolaştım. Sonra günler, haftalar çabucak geçti ve ben kendimi Bayan Nasip İyem olarak buldum.”

Nasip ve Nuri İyem’in birliktelikleri tam 61 yıl sürer. Biri kız biri erkek iki çocukları olur.

Nasip-Nuri İyem

Nasip-Nuri İyem

Birbirlerine ve sanata duydukları sevgiyi güzel bir şekilde harmanlayan çift; pek çok fedakârlığa katlanmış, sürekli üretmiş, ürettikçe güçlenmiş.

Her şey güllük gülistanlık değilmiş; ama onları zorluklar yıldırmamış, el birliğiyle tüm zorlukları yenmişler, birbirlerine hem aşık hem de yoldaş olmuşlar. Birlikteliklerine gıptayla bakılmış.

Nasip Hanım, 1944’te Akademi’den ayrılmış; ama sanattan kopmamış. Evlendikten sonra evlerinin ön ve arka balkonlarını kapatarak kendilerine atölye yapıp çalışmalarını sürdürmüşler. Nasip İyem, Ressam Neşet Günal ile bir dönem Saatli Maarif Matbaası’nda kabartma Türkiye haritası yapmış. 1954 yılında soyut resim çalışmalarına başlayarak 1955’te Beyoğlu’nda Ertem Sanat Galerisi’nde ilk kişisel sergisini açmış sonraki yıl(1956) İstanbul Belediyesi Şehir Galerisi’nde, 1957 ve 1959’da ise İstanbul Türk-Alman Kültür Merkezi’nde kişisel sergilerini sürdürmüş. 1950’li yıllar resim çalışmaları yapıp kişisel sergiler açan sanatçımız 1960’lı yıllardan itibaren seramik sanatçısı olarak sanat yaşamına devam etmiş. Resim eğitimi alan birinin resmi bırakması tuhaf geliyor insana; ama onun ilk göz ağrısı meğer seramikmiş. Çocukluk yıllarını Gönen’de geçiren Nasip Özçapan İyem, burada çamurla haşır neşir olup seramiği sevmiş. Annesinin kuzenleri Gönen’de çömlekçilik yapıyorlarmış. Nasip onların vasıtasıyla seramikle tanışmış.

1960’a kadar düzenlediği dört ayrı sergisinde resim çalışmalarına ağırlık veren sanatçımız 1958 yılında Eczacıbaşı’nın Karaköy’de Mumhane Caddesi’nde bir seramik atölyesi kurduğunu öğrenince buraya başvurmuş ve çocukluğundan beri ilgi duyduğu seramik çalışmalarına yönelmiş; önce seramik üzerine resim çalışmış.

Seramik sanatının yaygınlaşması ve gelişmesine ortaya koyduğu özgün eserleriyle katkıda bulunan Nasip İyem 1961’de İstanbul Seramikçiler Derneği’nde pişmiş toprak eserlerini sergiledi. 1962’de Prag Uluslararası Seramik Sergisi’nde gümüş madalya kazandı, yine aynı yıl İstanbul Türk-Alman Kültür Merkezi’nde resim ve seramiklerini sergiledi. 1963 yılında kendi atölyesini kurdu ve 9. Uluslararası Seramik Sergisi’ne yolladığı yapıtlarıyla sertifika aldı.

Nasip İyem-Anadolu Kadını

Nasip İyem-Anadolu Kadını

Anadolu insanını farklı ve çağdaş bir anlatımla idolleştirerek Türk seramik sanatına işlemiş; kendine özgü bir anlatım geliştirmiştir. Anadolu kadınını yöresel giysileriyle pişmiş toprakla sanata katmıştır.

Nasip İyem-Anadolu Kadını Büst

Nasip İyem-Büst-Anadolu Kadını

Sanki Nuri İyem’in portrelerindeki kadınları çamurla yoğurup ateşle pişirmiş. Nasip İyem genellikle seramiklerinde sırsız bir yüzey kullanmış ve renklendirmemiş. Onun seramik çalışmalarını nerede görseniz tanırsınız. Çamuru nasıl incelikle işlemiş, kadınların yüzüne istediği ifadeyi nasıl güzel oturtmuş, onlara nasıl ruh vermiş. Onları hiç yabancılamazsınız bu eser Nasip İyem’in elinden çıkmış dersiniz.

Nasip İyem-Anadolu Kadını

Nasip İyem-Büst-Anadolu Kadını

Çalışmalarında insanların sorunlarını, yaşam için verdikleri mücadeleleri anlatmış, Anadolu insanının özellikle kadınının yüzündeki anlamı abartıya kaçmadan, doğal bir biçimde büyük bir duyarlıkla vermiş.Yaptığı seramiklerde özellikle kadın yüzlerindeki acıyı, onların gözlerindeki derin kederi, yaşamın dertleri ve yükü altında ne kadar ezilmiş olduklarını çok güzel yansıtmış.

Nasip İyem-Çocuk

Nasip İyem-Büst-Çocuk

Çocuk deyince aklımıza yerinde duramayan, sevinçle oraya buraya koşan, neşeli kişiler gelir; ama yukarıdaki çocuk büstü bize böyle bir çocuk profili vermiyor. Küçücük yaşında büyümüş, yaşamın yükünü üzerine almış, pek mutlu olmayan olgun bir kişinin yüz ifadesi var çocuk büstünde.

Nasip İyem-Seramik Eseri

Nasip İyem-Seramik Eseri

Nasip İyem-Atölyesinde Çalışırken

Nasip İyem-Atölyesinde Çalışırken

Bir yandan çalışmalarına devam ederken sergilere katılmayı da ihmal etmez Nasip İyem. 1967’de İstanbul’da düzenlenen Uluslararası Seramik Sergisi’ne katılır. 1972’de İtalya Bassano del Grappa Uluslararası Seramik Sempozyumu’nda Türkiye’yi temsil eder.1973 Budapeşte’de gerçekleştirilen ‘Türk Seramikçileri Sergisi’ne katılır.

Nasip İyem-Sürahi

Nasip İyem-Sürahi

Bu arada kişisel ve karma sergilerinin yanı sıra eşi Nuri İyem’le de ortak sergiler açar. Bu ortak sergilerin çoğuna gitmişimdir. Ve ben bu sergilerde Nasip İyem’in kendisini gizlediğini, ön plana çıkmak istemediğini düşünmüşümdür hep.

Nasip İyem ve Beş Dul Elti Adlı Çalışması

Nasip İyem ve Beş Dul Elti Adlı Çalışması

Nasip İyem-Seramik Rölyef

Nasip İyem-Seramik Rölyef

Nasip İyem-Büst

Nasip İyem-Büst

Nasip İyem-Anadolu Kadını Büstü

Nasip İyem- Büst

Nasip İyem-Büstler

Nasip İyem-Büstler

O toprak rengi, gözlerinde derin keder görünen, yaşamın bütün yükünü omuzlarında hisseden, konuşmayan, konuşturulmayan, çektiği acıları içine atan Anadolu kadınlarının büstlerini her zaman çok beğenmişimdir; ancak Nasip İyem’in daha çok öne çıkmasını istemişimdir. Nedense Nuri İyem’in gölgesinde kaldığını düşünmüşümdür. Gerçi o, kendisiyle konuşan dostlarına hiçbir zaman geri planda kalmadığını söylemişse de benim gibi düşünenler de pek az değil.

nasip iyem7

Nasip İyem

Nasip İyem-Seramik Vazo

Nasip İyem-Seramik Tabak

Nasip İyem-Seramik Tabak

Nasip İyem

Nasip İyem

Nasip İyem-Pitcher (Sürahi)

Nasip İyem-Pitcher (Sürahi)

Nasip İyem 40. sanat yılında (1984) İstanbul Taksim Sanat Galerisi’nde, 45. sanat yılında (1989) Edpa Sanat Galerisi’nde, 1992 yılında Ankara Doku Sanat Galerisi’nde, 1996’da Ümit Yaşar Sanat Galerisi’nde, 1997’de Evin Sanat Galeri’sinde sergiler açtı. Nasip İyem 25-30 yapı için mimari seramik uygulamaları da yapmış, seramik uygulamalar yaptığı yapılardan bazıları; Tarabya Oteli Kral Dairesi, Akbank Şişli Şubesi, Yapı Kredi Bankası Galatasaray Şubesi, Vakıflar Bankası Galatasaray Şubesi, Yeniköy Necip Sait Barlas Yalısı, Gayrettepe Mimarlık ve Mühendislik Okulu, Osmanlı Bankası Ankara Şubesi, İzmir Efes Oteli…

Nasip İyem-Seramik Yapıtları

Nasip İyem-Seramik Yapıtları

Evin Sanat Galerisi Nasip İyem’in gelini Evin İyem’indir ve Nasip İyem’in eserleri hâlâ Evin Sanat Galerisi’nde sergilenmektedir.

Nasip İyem, 1921’de başlayıp 2011’de sona eren 90 yıllık yaşamının 67 yılını sanatla iç içe, doyasıya yaşamış. Önce resim sanatının renkleriyle, sonra da çamurun renksizliğiyle kendi yaşamını ve sanatseverlerin yaşamlarını renklendirmiş. İyi ki sanat, sanatçı ve sanatseverler var…

 

Kaynakçalar:

Nasip İyem- http://www.yardimcikaynaklar.com

Nasip İyem- Vikipedi

http://www.buyukefessanat.com

lebriz.com

Gölgenin Kadınları(Kitap)-Berat Günçıkan(Agora Kitaplığı)

fotoğraflar- vikipedi, pinterest, Erdinç Bakla Koleksiyonu’ndan alınmıştır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s