KNİDOS (Datça’da Üç Kadın ve Bir Minik Karavan)

Üç kadın, Palamutbükü’ne kadar gelip de Knidos’a gitmemek olmaz diye düşündüler ve karavanlarını Palamutbükü’nde bırakıp arabalarıyla Knidos’a gittiler.

Lacivert‘in doğum yeri, tarih ve doğanın tüm gizemiyle konuşlandığı, Ege Denizi’yle Akdeniz’in birleştiği yer Knidos!

My captured picture

Knidos/ Datça Yarımadası

Datça Yarımada’sının Tekir Burnu’nda yer alan antik kent Knidos eski zamanlarda  Antik Çağ’ın önemli bir ticaret merkezi olduğu kadar bir kültür ve sanat kentiymiş de; bilim, mimarlık ve sanatta oldukça ileri bir kent… Knidos’ta kimler yaşamamış ki Matematikçi ve astronom Eudoksus, ünlü ressam Polygnotos, doktor Euryphon, İskenderiye Feneri’nin mimarı Sostratos…

My captured picture

Knidos/ Datça Yarımadası

My captured picture

Knidos/ Datça Yarımadası

My captured picture

Knidos / Datça Yarımadası

My captured picture

Knidos/ Datça Yarımadası

M.Ö. 4. yüzyılda heykeltraş Praksiteles’in yaptığı, aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit (Venüs) heykelinin burada yapılmış olmasına, Atinalı Praksiteles’in uzun yıllar Knidos’ta yaşamasına hiç şaşmadı üç kadın. Sanatçıların, Knidos’un harika doğasından ilham almamaları, muhteşem yapıtlar ortaya çıkarmamaları olası değildi!

Söylentiye göre Praksiteles, Kos Adası’nın isteği üzerine iki Afrodit heykeli yapmış; bu heykellerden biri giysili diğeri çıplakmış. Kos halkı çıplak heykeli istememiş, onların istemediği çıplak Afrodit heykelini Knidoslular satın alıp Akdeniz’den de Ege’den de görülebilmesi için kentin yüksek bir yerine  yerleştirmişler. Çıplak Afrodit heykeli öyle ünlenmiş ki onun ünü Knidos’u efsaneleştirmiş. Knidos’a heykeli görmeye binlerce kişi gelmiş. O zamana kadar tanrı heykelleri çıplak, tanrıça heykelleri giysili olarak yapılırmış. Aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit’in çıplak heykeli, yapılan ilk çıplak tanrıça heykeliymiş.

Knidos Afroditi’nin bugün adı var kendi yok! Antik Çağ’da beğenilen bir yapıtın kopyasını yapmak çok yaygınmış. Knidos Afroditi’nin de tam 53 kopyası yapılmış.  Afrodit’in kopyaları, günümüzde dünya müzelerinde sergileniyor. Bu müzeler içinde Vatikan, Louvre, Münih Müzesi de var.

Knidos afroditinin Roma Kopyası Vatikan Müzesi-5

Knidos Afrodit’inin Roma Kopyası Vatikan Müzesi’nde

Knidos Afrodit'inin kopyası

Braschi Afroditi adıyla anılan MÖ 1. yüzyıldan kalma heykel, Praksiteles’in Knidos Afroditi isimli heykelinden serbest tarzda yapılmış bir kopya

Praksiteles’in çıplak Afrodit heykelini yapmasının üzerinden yirmi iki asır, yani iki bin yıldan fazla zaman geçmiş. 1749 -1832 yılları arasında birçok İngiliz gezgini, araştırmacısı Knidos’u ziyaret etmiş. Bu kişiler Knidos ve tüm yarımadayı inceleyip hakkında yazılar yazmış, haritalar çizmiş; arkeoloji dünyasına tanıtmışlar.

My captured picture

Knidos’taki Küçük Tiyatro

Osmanlı Devleti de Knidos’un mermerlerinden faydalanmış. 1800’lü yılların başlarında Knidos’taki büyük tiyatronun mermerleri, Afrodit Tapınağı’nın sütunları Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın Kahire’de yaptırdığı sarayın inşaatında kullanılmış. Knidos’ta artık Büyük Tiyatro diye bir şey yok, deniz kenarındaki Küçük Tiyatro’da antik çağda oynanan oyunları düşündüler tiyatroyu gezenler. Knidos’ta zamanında dört tiyatro varmış.

1843-1855 yılları arasında inşa edilen Dolmabahçe Sarayı’nın yapımında da Knidos’un mermerleri kullanılmış. İzzettin Vapuru taşımış Knidos’un mermerlerini İstanbul’a.

charles thomas newton arkeolog

İngiliz Arkeolog Charles Thomas Newton (1816-1894)     Fotoğraf: İnternet’ten

1857 yılında İngiliz  Arkeolog Charles Thomas Newton, bir harp gemisiyle Knidos’a gelmiş. 250 tayfası olan gemi, Kraliyet tarafından Newton’a verilmiş. Newton; elektriği, suyu olmayan bir yerde Knidos eserlerini ortaya çıkarmak için iki yıl toprakla mücadele etmiş. Köylüler ona “toprakta delik açan deli İngiliz„ diyorlarmış. Newton da, Knidos’un ömrünün yirmi yılını aldığını söylemiş.

british_museum_lion_of_knidos

British Museum’daki Knidos Aslanı      Fotoğraf: İnternet’ten

Newton, yaptığı kazılardan çıkardıklarını 212 sandığa yerleştirip gemiye yüklemiş, yüklenenler arasında Knidos Aslanı, oturur durumdaki Demeter heykelinin yanı sıra Dionysos ve Rahibe Nikokleia heykeli de varmış. Tüm heykeller ve eserler British Museum’daki yerlerini almış.

Datçalı köylülerin deli İngiliz’ine, Knidos’taki çalışmalarından dolayı Londra Üniversitesi “arkeoloji doktoru„ Kraliyet ise “sir„ unvanını vermiş.

Aradan yüz yıldan fazla zaman geçmiş, 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra Amerika Long İsland Üniversitesinden bir profesör gelmiş Knidos topraklarına.

313_1326-İris Loveb

Profesör İris Cornelia Love… neredeyse ömrünü Knidos Afroditi’ni bulmaya adamış bu hanım. Afrodit’i bulmak onda saplantı haline gelmiş. Bunun için de Knidos’u delik deşik etmiş.

My captured picture

Knidos /Datça Yarımadası

Knidos’a arkeolog gibi değil de tarihi eser kaçakçısı gibi hoyrat davranmış. Bulduğu pek çok eseri Amerika’ya göndermiş, neler gönderdiğini kimseler bilmiyormuş. Afrodit Tapınağı’nı ve Afrodit heykelinin üzerinde durduğu kaideyi  onun ortaya çıkardığı söylense de, durum hâlâ gizini koruyormuş; zira arkeolog hanımın bulduğu söylenen kaidenin Afrodit heykelinin kaidesi olup olmadığı kesin olarak bilinmiyormuş. Öyle ya da böyle neyse ki kaide hâlâ Knidos’ta(!) İris Cornelia’nın Knidos Afroditi’ni bulup bulmadığı da belli değilmiş. 1967-1977 yılları arasında tam on yıl çılgınca sürdürmüş kazılarını, 1977’de kazı izni iptal edilmiş, Love, alelacele ABD’ye dönmüş. Knidos’tan kaçırılanlar bu sefer de ABD müzelerini süslemiş! Cornelia Love da Charles Newton gibi ülkesi tarafından ödüllendirilmiş. Onlar ermiş muradına(!)…  Demek ki Knidos’tan çıkarılan eserleri görmek için İngiltere ve Amerika’ya gitmek gerekiyor. Meraklısına duyurulur…

My captured picture

Knidos’taki Güneş Saati

DSC03646 günbatımı abKnidos hakkındaki bilgiler ışığında Knidos’u gezen, gün batımını Afrodit heykeline ait olduğu söylenen kaidenin bulunduğu tepeden seyreden üç kadın Knidos’a hayran; Knidos’taki eserleri yurtdışına götürenlere, bu eserlerin götürülmesine izin verenlere öfkeli olarak ayrıldılar Knidos’tan. Düşünceleri karışık, içleri buruktu…

Knidos Fotoğrafları: Sevil Okay- Mithat Okay

7 thoughts on “KNİDOS (Datça’da Üç Kadın ve Bir Minik Karavan)

  1. Geri bildirim: Knidos Aslanı | Öğrenince Mutluyum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s