BURSA-IRGANDI KÖPRÜSÜ

Dünyada sadece dört adet çarşılı köprü varmış. Nereden aklına geldi bu çarşılı köprüler diyebilirsiniz. Aslında yıllardır aklımda. İtalya’da iki çarşılı köprüyü gördükten sonra, bu çarşılı köprüler aklıma düştü. Bir yerde okumuştum,Türkiye köprüde diye, yazar köprünün üzerine bir şey yapıldığını gördünüz mü ? diye yazmıştı. İtalya’daki çarşılı köprüleri görünce o söz aklıma geldi. Sonra da internetten aradım, diğer iki köprü nerede diye. Meğer ikisi de zamanında Osmanlı’nın elindeymiş. Biri Bursa’da Irgandı köprüsü, diğeri de Bulgaristan’ın Lofça kentindeki Osma köprüsüymüş.

. Bunlardan biri, varlığını ve şeklini ancak XIX. yüzyılda yapılmış resimlerinden öğrenebildiğimiz, Bulgaristan’ın
Lovech (Lofça) şehrindeki Ossum (Osma) Nehri köprüsüdür

Osma Köprüsünü göremesem de BURSA’daki Irgandı köprüsünü görebilirim diye düşündüm. Ama ne yazık ki Bursa’daki Irgandı köprüsünü iki kere aradığımız halde göremedik, daha doğrusu bulamadık. Öyle karışık bir trafik vardı ki, ama aklımda üçüncü gittiğimde Irgandı köprüsünü bulacağım.Floransa’daki Vechio Köprüsü ve Venedik’teki Rialto Köprüsü neredeyse ilk günkü gibi duruyor. Bizim Bursa ‘daki köprüyü bizler bulamıyoruz. Ama internette Irgandı ile ilgili bir araştırma yazısı buldum, benim gibi ilgilenenler varmış yerli ve yabancılar. Doç. Dr. Yılmaz Önge’nin Irgandı ile ilgili yazısı ve genelde yabancıların çektiği fotoğraflar bulunuyor bu pdf’de. Daha sonra profesör olan Yılmaz Önge , 1992 yılında aramızdan ayrılmış. 1935’te doğan Yılmaz Önge yüksek mimar ve mühendismiş,

IRGANDI KÖPRÜSÜ

foto; vikipedi

Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nin 2. cildinde Irgandı Köprüsü’nden söz etmiş. Ayrıca Bursa’ya gelen yabancı seyyahlar da bu köprüden bahsetmişler.

Onların dediklerini yazmadan önce Irgandı’nın ne zaman yapıldığından bahsedelim.Bu köprü Irgandalı Ali’nin oğlu Hacı Muslihiddin tarafından 1442 yılında yaptırılmış Yılmaz Önge’nin pdf’sinde yazdığına göre. Köprüden bahseden ilk yabancı seyyahlardan biri Reinhold Lubenau’ymuş 16.yy. sonlarında Bursa’dan geçmiş bu şehrin güzel, yüksek taştan yapılmış, sanat içerikli bir köprüsü olduğunu ve tek kemerli olan bu köprünün üzerinde çeşitli dükkanlar bulunduğunu anlatmış. Bu eserin Türklerden önce hıristiyanlar tarafından inşa edildiğini yazmış kitabında. 1836 yılında Miss Pardoe Bursa’yı görmüş, dükkanlarında ipekli dokumalar bulunan köprüyü Roma devri eseri zannetmiş.

Miss Pardoe’nin kalemiyle Irgandı Köprüsü

Miss Pardoe, bu köprüyü dağdan inerek hızla ovaya dökülen bir derenin üstünden geçen bir sokağa benzetir.Köprünün hızla harap olduğunu yazar. Bu hanım The City of the Sultan diye bir skeç yazar. Eseri 1838 yılında Londra’da basılır. Charles Texier ise 1839’da Descriation de la’asie mineure adlı eserinde şöyle der:

Charles Texier’in eserindeki Irgandı Köprüsü

“Tek kavisli, üzerinde isviçre’nin bazı köprüleri gibi çatısı bulunan bir köprü, bu vadide islâmla ermeni mahallelerinin nokta-i ittisâlini teşkil eder….» “Bu eserde,
köprünün dere içinden ve kuzey doğu taraftan görünüşünü veren güzel bir gravürü mevcuttur .
Bu gravürün altında «Bursa’da kapalı köprü» ibaresi yazılıdır

.1855 ‘de Bursa’da büyük bir deprem olur. Irgandı köprüsünün bazı yerlerine bu deprem hasar verir, hatta yıkar. Gökdere üzerindeki Subaşı ve Urganlı köprüleri tamamen yıkılır.Yunanlılar Kurtuluş Savaşı zamanında Bursa’yı işgal ederler ,1922 yılında Yunanlılar ülkemizden çekilirken Irgandı Köprüsü’nü bombalarlar ve köprüyü yakarlar, yıkarlar, köprü iyice harap olur.Köprü tam 27 yıl bakımsız, perişan halde kalır.1949 yılında Bursa Belediyesi köprüyü yeniler, ancak yenilenen köprünün asıl köprüyle bir alakası yoktur. Köprüye kötü bir tamir yapılmıştır. Aşağı yukarı 579 yıl geçmiş olsa da köprüde -yazıldığına göre- eski mimarinin izlerini bulmak ve köprüyü onarmak mümkünmüş. 2004 yılında İrgandı Köprüsü aslına uygun olarak restore edilmiş. Ancak ondan sonra herhangi bir bakım yapılmamış. Tarihi köprü, geleneksel halk sanatları atölyeleriyle yerli ve yabancı turistlerin uğradığı yerler arasındaymış. Bursa’nın merkez Osmangazi ve Yıldırım ilçelerini birbirine bağlayan Gökdere’nin üzerine 1442 yılında inşa edilen Irgandı köprüsü. Ve Bizim belediyeden isteğimiz Bursa’ya gidince, Irgandı Köprüsü tabelalarını görmek, rahatça Osmangazi ile Yıldırım Belediyelerini birleştiren Gökdere üstüne kurulan Irgandı Köprüsünü bulmak. İsteklerimiz daha bitmedi. Irgandı Köprüsü 2004 yılında yenilendikten sonra Vakıflara devredilmiş şu an için Büyük Şehir Belediyesi Irgandı’nın bakım işini üstlenmiyor ondan böyle bir şey istendiğinde isteyenleri vakıflara yönlendiriyormuş belediye. Onun malı bunun malı demeden ,gümüşten çiniciliğe kadar geleneksel el emeğine hizmet eden köprüyü yaşatmak çok önemli.

Bursa’da yüzyıllar boyunca doğal afetler ile savaşlara direnerek şehrin tarihine şahitlik eden 576 yıllık Irgandı Köprüsünün turistler tarafından aynı Floransa ve Venedik’teki gibi gezilmesini ve alış veriş yapılmasını istiyorum. Sanırım, istediğim çok değil…

19.yüzyıl sonunda Irgandı Köprüsü

REYHAN’IN BAHÇESİNDEKİ ÇİÇEKLER ve ÇİÇEK AĞAÇLAR

Çiçek gördüm mü dayanamıyorum, hemen onların fotoğrafını çekiyorum. Onların fotoğrafta olsa bile yaşadıklarını bilmek beni mutlandırıyor. Çiçek bakım ister, onunla konuşmak, su ister. Ben çiçekleri çok seviyorum, ama onlara bakamıyorum, toprakla uğraşmak, toprakla uğraşanların dediğine göre çok güzel ve yararlıymış, ben onun yerine okumayı ve yazmayı seviyorum. Onun için de bende çiçek ya doğadan oluyor, ya da başkasının çiçeklerini doyasıya seyrediyor sonra da fotoğraflıyorum. Bununla da kalmayıp sizlerle paylaşıyorum. Ne demişler: Güzellikler paylaştıkça çoğalır. Ben de güzelliklerin, iyiliklerin çoğalmasını ve her yanımızı sarmasını istiyorum. Evet, artık Reyhan’ın bahçesindeki çiçeklere bakabiliriz. Bir karides çiçeği var ki görülmeye değer. Ben bu çiçeğe başka yerde rastlamadım, görünce çekmeden edemedim. Bakalım sizler de çiçeği karidese benzetecek misiniz? Karides çiçeğinin yanı sıra güller, çiçek ağaçlar, bir de doğal olarak çıkan çiçekler var.

Karides Çiçeği

Sardunya ve Karides Çiçekleri

Reyhan ve Serdar Gürses

Fırça çalısı ağacı

Erguvan Ağacı Foto: REYHAN GÜRSES

ORKİDE AĞACI FOTO:REYHAN GÜRSES

MERCAN

Orkide Ağacıyla daha önce Aysellerin bahçesinde tanışmış, çok beğenmiştim. Aynı ağaçtan Reyhan’ın bahçesinde de varmış.

Sardunya

Orkide Ağacı’nın Çiçekleri

Begonvile

Begonvil
Begonvil (on bir ay çiçeği)
GÜLLER
Güller

Güller

Güller
Çiçekler
Orkide Ağacı

SÜMBÜL

TUVTÜRK-MARMARİS BAHÇESİ

Arabamızı Marmaris’teki Tuvtürk’e götürdük muayene için. Aracın emisyondan geçmesini beklerken çevreme bakınca her yerin yeşillik ve çiçekler içinde olduğunu gördüm, korona yüzünden aracı zaten geç götürmüş o arada bahar ve çiçeklerle ilgili çekim yapmamıştım. İlkbaharı kaçırmış, yaz mevsimine gelmiştik. Kendimi bir anda ilkbahardaymış gibi hissettim. Tuvtürk bahçesini çiçekler içinde görünce hemen cep telefonumun kamerasını açıp çiçekleri çektim. Ama önce yaprak topladım, sarma yapmak için. Ben fotoğraf çekerken zamanın nasıl geçtiğini anlamadım. Aracımız da muayeneden rahatlıkla geçti. Türkiye’deki bütün araç muayene istasyonlarının yeşillikler ve çiçekler içinde olmasını diliyorum.

ÇEŞİTLEMELER

Bazen insan karamsar oluyor, o karamsarlıktan kurtulmak da kişinin kendi elinde. Sonra çevrenize bir bakıyorsunuz türlü güzellikler her yerde. O güzellikler;  bir arkadaş, bir oyun, bir sergi, bir çiçek, değişik bir böcek, bir ağaç, deniz, orman, kumsal, rüzgâr, yağmur, dolu olabilir… Pek çok şey bir anda gözünüze öyle güzel öyle güzel görünür ki bütün karamsarlığınız gidiverir, yerini ışıl ışıl parlayan bir dünya alır. Kendinizi çok iyi ve mutlu hissedersiniz. Tüm olay çevrenize dikkatlice bakıp güzellikleri görebilmek…Size yaşamı güzel gösteren şeyleri görünce onların fotoğrafını çekmek, başkalarıyla paylaşmak istersiniz. İşte o güzelliklerden bazıları…

Görüntü0033 ahlat ağacı

Ahlat Ağacı

IMG_20190417_113315çiçek a

Pembe Bir Çiçek

IMG_20190409_144941ağaç kökü a

Toprağa Tırnaklarını Geçirmiş Bir Ağaç Kökü

Nergis adası IMG_20180713_114911-EFFECTS

Deniz ve Nergis Adası

 

DSC03867bulut a

Gün Batımı

IMG_20180927_134853değirmenyanı

Gökyüzü ve Bulutlar

IMG_20190222_172812.inbükü-turgut arası bulutlar

Bulutlar

IMG_20180329_182129yüzü olan çiçek

Bir Kır Çiçeği

AYSEL’İN ÇİÇEKLERİ

Orkide Ağacı

Aysellerin bahçesinde otururken, bir ağacın çiçekleriyle göz göze geldim. Aysel ağaca baktığımı görünce beni ağaçla tanıştırdı. Üzeri çiçeklerle dolu ağacın orkide ağacı olduğunu söyledi, daha önce çiçek orkideyi görmüştüm; ama ağaç orkideyle yeni tanıştım.

IMG_20180417_183731.jpg

Orkide ağacı

Çiçek açmış orkide ağacına bayıldım! Öyle güzel çiçekleri vardı ki… Orkidelerin inanılmaz güzelliğine karşıt olarak ağacın yaprakları kararmış ve kurumuşlardı.

ımg_20180417_185237581678041..jpg

Bir orkide çiçeği ile kuruyan bir yaprak

Güzellik ve çirkinlik aynı ağaçta iç içeydi. Tıpkı yaşamda iyilikle kötülük gibi güzellikle çirkinlik de ayrılmaz bir ikili gibiydi… Acaba çirkin güzeli daha belirgin mi kılıyor. Bence çirkin olmasa da güzel güzeldir.

ımg_20180417_183708315139560..jpg

Orkide ağacının çiçeği

Orkide ağacının bütün çiçekleri açtığında yaprakları kararıp kuruyup dökülüyormuş. Sahne tamamen çiçeklere kalıyormuş, çiçekler de tüm güzelliklerini sergiliyorlarmış. Çiçekler sahneden inince yapraklar yeniden doğarak yemyeşil, ışıl ışıl parlıyorlarmış. Yani kimse kimseden rol çalmıyormuş. Doğada her şey ne kadar net! Bir tek insanlar aşırı hırslı, tutkulu, onlardaki aşırı hırs başkalarına zarar verebiliyor. En iyi, en başarılı olmak için başka insanları harcayabiliyorlar. Ne oldu şimdi? Çiçeklerden konuşurken ne ara insanlara geldik?

ımg_20180417_184313170915267..jpg

Verbena Hybrida (Yer Minesi)

ımg-20180425-wa00111837059348..jpg

Polargonium Melek Gözlü Sardunya (Karagöz)

 

ımg-20180425-wa00141944822830..jpg

Gazania (Koyun Gözü)

ımg_20180417_184426395337084..jpg

Carpobrotus acinaciformus (Kaz ayağı)

ımg_20180417_184357889625307..jpg

Mezembryanthemum roseum (Damat Mendili)

ımg_20180417_1852041935674757..jpg

Europs

ımg_20180417_1842472094048474..jpg

Felisia

ımg_20180417_154539868492891..jpg

Kalanchoe (Kalanşo)

ımg_20180417_184021918613503..jpg

Burgmansia – Datura (Meleklerin Borusu)

ımg-20180425-wa0010638513077..jpg

Gül

En iyisi Aysel’in bahçesindeki çiçeklere dönmek. Aysel’in bahçesinde türlü türlü çiçek vardı. ve bize hoş geldiniz, ne iyi ettiniz de geldiniz der gibi olanca güzellikleri ve sevecenlikleriyle bakıyorlardı. Arkadaşımın çiçekleri görülmeye değerdi; parlak kırmızı çiçekler, çıtır maviler, sardunyanın her rengi ve çeşidi, mavi menekşeler, sarı, papatyaya benzeyenler, akşam üstü olduğu için boyunlarını büküp yapraklarını kapatanlar…

ımg_20180417_1838431312767231..jpg

Euphorbia milii (Dikenli Taç)

ımg_20180417_183821617764340..jpg

Viola odorata (Hercai Menekşe)

Ben baharı seviyorum, hem de çok seviyorum, doğa kendini sakınmadan tüm güzelliklerini gözler önüne seriyor. Bu güzellikleri görmek, onlardan tad almak insana kalıyor. Doğaya iyi bakın ve doğanın güzelliklerini olabildiğince yaşayın.

IMG_20180417_183720.jpg

Orkide

ÇİÇEK AĞAÇLAR ve ÇİÇEK AÇMIŞ MEYVE AĞAÇLARI

Baharda doğa canlanıyor, sadece çiçekler yeşillikler üzerinde açmıyor; çiçek ağaçlar çiçekleriyle çevremizi şenlendiriyor. Bu çiçek ağaçlara bayılıyorum; önce sahneye mimozalar ardından erguvan ve pavlovyalar, mor salkımlar, manolyalar ve nicesi çıkıyor. Her yer ağaç oluyor, çiçek oluyor; doğa buram buram çiçek ağaçlarla ve çiçek açmış, daha sonra meyveye dönecek ağaçlarla süsleniyor. Bizim de içimiz kıpır kıpır ediyor, canlanıyoruz. Oldukça uzun sürdü bu çiçek ve ağaç muhabbeti; ama her yer öylesine çiçeklerle, çiçek ağaçlarla ve çiçek açmış meyve ağaçlarıyla dolu ki onlara bakmadan geçemiyor insan. İşte objektifime takılanlar…

SAMSUNG

SAMSUNG CAMERA PICTURESSAMSUNG

SAMSUNG CAMERA PICTURES

DSC04513-ağaç a

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

IMG_20170929_181442

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG CAMERA PICTURES

BAHARIN MÜJDECİSİ: ÇİÇEKLER-3

Bahar çiçeklerle geldi; türlü renkte ve güzellikte çiçeklerle… Onları izlemek, fotoğraflarını çekmek ne güzel! Ne mutluluk! Normalde bazı renkler bazı renklerle uyuşmaz diye düşünür ona göre seçeriz giysilerimizi; ama doğa çiçeklerde veya hayvanlarda uymaz dediğimiz renkleri öyle güzel bir araya getiriyor ki yan yana gelen bu renkler çok hoşumuza gidiyor…

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

SAMSUNG

Fotoğraflar: Sevil Okay

BAHARIN MÜJDECİSİ: ÇİÇEKLER-2

Bugün doğada ava çıktım. Bu av; aslan avı, domuz avı değil. Fotoğraf makinemle baharda ortaya çıkan güzeller güzeli, irili ufaklı çiçekleri yakalamaktı amacım. Sadece baharın müjdecisi çiçekleri değil; henüz giysilerini giymemiş ağaç kök ve gövdelerini, bir kenara atılmış kütükleri, değişik kişilere veya objelere benzeyen büyük kayaları da yakaladı makinem. İki- üç saat doğada olmak öyle iyi geldi ki… Makinemin yakaladıklarını sizlerle paylaşmak dileğim.

SAMSUNG

N.ÇİÇEK A 012

N.ÇİÇEK A 078

N.ÇİÇEK A 111

N.ÇİÇEK A 248

N.ÇİÇEK A 069

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG

N-ÇİÇEK A 022

DSC06487-sarı papatyalar a

N.ÇİÇEK A 066

SAMSUNG CAMERA PICTURES