SAN GİOVANNİ VAFTİZHANESİ ve GÖRME ENGELLİ RESSAMIMIZ EŞREF ARMAĞAN

Floransa Katedrali’nden çıktık, katedralin öndeki girişinin tam karşısındaki San Giovanni Vaftizhanesi’ne girmek için vaftizhanenin bronz kapılarının önüne geldik. Duomo Meydanı her zamanki gibi çok kalabalıktı; Giotto Çan Kulesi’ne, Floransa Katedrali’nin Kubbesi’ne çıkmak isteyenler uzun kuyruklar oluşturmuştu. Vaftizhane’nin ve Duomo’nun çevresi de turist kaynıyordu.

Floransa San Giovanni Vaftizhanesi

Floransa San Giovanni Vaftizhanesi (Battistero di San Giovanni)

San Giovanni Vaftizhanesi, Floransa’nın en eski yapılarından biri. 1059-1198 yılları arasında romanesk mimari tarzda yapılmış sekiz kenarlı, üç katlı, beyaz çatılı, dışı renkli taşlar ve çizgili sütunlarla kaplı, küçük; fakat ilginç bir yapıydı Vaftizhane. Vaftizhaneyi katlı bir pastaya benzetenler varmış. Evet, mermerden yapılmış üç katlı bir pastaya benziyor; ancak insanda yeme isteği uyandırmıyor.

San Giovanni Vaftizhanesi, Floransalı katolikler için çok önemliymiş; pek çok sanatçı, Rönesans liderleri, Medici ailesine mensup kişiler, dünyaca ünlü İtalyan şair Dante Alighieri burada vaftiz edilmişler.

Vaftizhanenin kapısı

Vaftizhanenin kapısı

San Giovanni’nin ünlü mü ünlü kapılarının önünde durup uzun süre kapıları inceledik. Kapıların orjinalleri  Museo dell’ Opera del Duomo’da sergileniyor, binadaki kapılar kopyaları.

Bu kapılar, Floransa’nın kara ölüm denilen vebadan kurtulması şerefine Heykeltraş Lorenzo Ghiberti tarafından yirmi yılda yapılmış. On panodan oluşan kapıların her panosuna İncil’de anlatılan hikayeler işlenmiş.

Ressam, heykeltraş, mimar, şair Michelangelo bu kapıları “Cennetin Kapıları-The Gates of Paradise” diye adlandırmış.

Floransa San Giovanni Vaftizhanesi'nin Kapılarının Üstündeki Heykeller

Floransa San Giovanni Vaftizhanesi’nin Kapılarının Üstündeki Heykeller

Vaftizhanenin kapısından detay

Vaftizhanenin kapısından detay

Önce San Giovanni Vaftizhanesi’nin ilginç binasını sonra da olağanüstü güzel kapılarını inceledik, doğrusunu söylemek gerekirse kendimizi kapılardan zor aldık, sonunda San Giovanni’ye girdik. Nefesimiz kesildi! Yapının içi dışından göz kamaştırıcıydı, sekizgen kubbesi çok yüksekti ve tüm kubbe altın renkli yüzey üzerine yapılmış fresklerle süslenmişti. Görüntü müthişti! Harikaydı! Küçük kilisenin tavanını ve duvarlarını kaplayan altın işlemeli resimlerin büyüsüne kapıldık, kilisenin uzun sıralarına sırt üstü yatıp dakikalarca zengin mozaikleri seyrettik. Bu mozaikler kentteki tek ortaçağ mozaikleriymiş. Sistine Şapeli’nin tavanındaki resimleri de yere sırt üstü yatıp seyretmek istemiştim; orada böyle bir şey olamazdı, ayakta bile zor duruyorduk; ama vaftizhanede bunu rahatlıkla gerçekleştirdik, şansımıza içerisi pek kalabalık değildi.

San Giovanni Vaftizhanesi'nin  kubbesi

San Giovanni Vaftizhanesi’nin kubbesi ve freskleri

My captured picture

Floransa Vaftizhane içi

Floransa Vaftizhane içi

Ne zamandı tam olarak bilmiyorum, Floransa’daki Vaftiz Kilisesi’yle ilgili Discovery’de bir belgesele rastladım, aslında bu belgesel tam olarak bu kiliseyle ilgili değildi.

Eşref Armağan

Ressam Eşref Armağan

Konu, görme engelli ressamımız Eşref Armağan’ın bir şeyi görmeden nasıl çizebildiği ve çizdiklerini renklendirebilmesiydi. Görme engelli birinin resim yapması daha da fazlası bu resimleri renklendirmesi oldukça sıra dışıydı. Amerikalı bilim adamları Eşref Armağan’ı Amerika’ya davet edip beynini incelemişler, renkleri doğru kullanabilmesinin gizini çözmeye çalışmışlar. Amerikalılardan sonra İtalyanlar da ressamımızı İtalya’ya davet etmişler.

My captured pictureİzlediğim belgeselde, Eşref Armağan’ı İtalya’nın Floransa kentindeki Vaftiz Kilisesi’nin etrafında dolaştırdılar. Ressam Eşref Armağan, yapıyı elleriyle yoklayarak dolaştı. Daha sonra ilgililer onu, kilisenin bulunduğu meydana önceden yerleştirilmiş, bir masanın başına oturttular ve vaftiz kilisesinin maketini verip resmini yapmasını istediler. Eşref Armağan maketi elleriyle inceledikten sonra kilisenin resmini çizdi perspektif kurallarına uygun olarak.

Eşref Armağan’la ilgili yazılar okumuştum, onun bir sergisine gitmiş, resimlerinden çok etkilenmiştim. Onunla ve yaptığı resimlerle ilgili bir yazı da yazmıştım. Discovery’deki belgeseli büyük bir keyifle izledim, Eşref Armağan’ı daha yakından tanıdım; ayrıca Floransa’daki San Giovanni Vaftizhanesi’ndeki altın yaldızlı resimleri nasıl hayranlıkla seyrettiğimizi anımsadım.

Eşref Armağan'ın bir resmi

Eşref Armağan’ın bir resmi

Bir sanatçıyı tanıdıktan, bir yeri gördükten sonra o kişiyle ya da yerle ilgili etkinlikler, programlar insanın ilgi alanına giriyor. Ve insan daha önce yaşadıklarını anımsayıp geçmişe yolculuk yapabiliyor.

 

SİGNORİA MEYDANI ve VECCHİO SARAYI

Floransa’nın Uffizi Müzesi’yle Vecchio Sarayı neredeyse yan yana. Uffizi’nin avlusunu yürüyerek bitirince kendinizi

Signoria Meydanı (Piazza della Signoria)

Signoria Meydanı (Piazza della Signoria)

Signoria Meydanı’nda buluyorsunuz. Meydanda neler yok ki… Kafeler, restoranlar, tanınmış heykeltraşlar tarafından yapılmış heykeller; sanat eserlerini hayranlıkla seyreden turistler, kenti gezdirmek için turistleri bekleyen faytonlar, atların ayakları altında korkusuzca dolaşan güvercinler… ve Vecchio Sarayı.

Palazzo Vecchio (Vecchio Sarayı), Floransa’nın 1298-1314 yılları arasında inşa edilmiş en eski resmi yapılarından biri. Sarayın mimarları; Arnolfo di Cambio ve Torre d’ Arnolfo. 14. yüzyılda Floransa Cumhuriyeti Yürütme Konseyince kullanılan Vecchio, daha sonra Medici ailesinin hem evi hem de grandüklerinin yönetim merkezi olmuş. 1872 yılından beri belediye sarayı olarak kullanılan Vecchio Sarayı’na Mimar, ressam, sanat tarihçisi Giorgio Vasari 16. yüzyılın sonlarında büyük bir restorasyon yapmış. Binaya birtakım ekler yapıp sarayın içini yeniden düzenlemiş ve dekorasyonunu değiştirmiş.

Vecchio Sarayı (Palazzo Vecchio-Palazzo della Signoria)

Vecchio Sarayı (Palazzo Vecchio-Palazzo della Signoria)

Aslında Vecchio Sarayı’nın ilk adı Palazzo della Signoria’ymış. Uzun süre bu sarayda yaşayan Medici ailesi yeni sarayları Pitti’ye taşınınca, Signoria Sarayı’nın adı da eski saray demek olan Palazzo Vecchio adıyla anılmaya başlanmış. Bizi, Vecchio Sarayı’nın kapısının iki yanında bulunan Heykeltraş, ressam, mimar ve şair Michelangelo’nun meşhur “David” (Davud  1501-1504) heykelinin kopyası ve Heykeltraş Baccio Bandinelli’nin “Herakles ile Cacus”u (l534) karşılıyor.

Michelangelo'nun aslı Galleria della Accademia'da bulunan David heykelinin kopyası

Michelangelo’nun -aslı Galleria della Accademia’da bulunan- “David” heykelinin kopyası

Baccio Bandinelli'nin "Herakles ile Cacus" adlı heykeli (1534)

Baccio Bandinelli’nin “Herakles ile Cacus” adlı heykeli (1534)

Vecchio Sarayı’nın bulunduğu Signoria Meydanı’ndaki heykeller sadece Michelangelo’nun ve Bandinelli’nin heykelleriyle sınırlı değil. Giambologna’nın “Sabin Kadınlarının Kaçırılması” adlı heykelinin kopyası (heykelin aslı Academia Müzesi’nde), Bartolomeo Ammannati’nin 1565’te yaptığı “Neptün Çeşmesi” heykeli, Cosmo Di Medici’nin at üstündeki heykeli, bir açık hava müzesi gibi olan Loggia Dei Lanzi ve heykelleri Signoria Meydanı’nı da açık hava müzesi konumuna getirmiş. Dünyanın dört bir yanından turistler akın akın Floransa’ya geliyor. Floransa dünyaca ünlü bir turizm merkezi.

Neptün Çeşmesi'ndeki heykeltraş Giambologna tarafından hazırlanmış satir heykeli

Neptün Çeşmesi’ndeki heykeltraş Giambologna tarafından hazırlanmış satir heykeli ve güvercinler

Medusa'nın kesik başını elinde tutan Perseus'un heykeli (Loggia dei Lenzi)

Medusa’nın kesik başını elinde tutan Perseus’un heykeli (Loggia dei Lanzi)

Vecchio Sarayı- Beş Yüz Salonu

Vecchio Sarayı- Beş Yüz Salonu

Bugün Vecchio Sarayı hâlâ belediye sarayı olarak kullanılmakla birlikte Vecchio’nun büyük bölümü müze. Beş Yüz Salonu’nun duvarlarının bir tarafı Leonardo da Vinci diğer tarafı Michelangelo, tavanı ise Giorgio Vasari tarafından resmedilmiş. Salonda “Herakles’in Görevleri” adlı 6 dinamik (devimsel) heykelin üçü salonun sağında üçü de solunda yerini almış. Floransa Cumhuriyeti’nin 500’den fazla üyesi bulunan Büyük Konsey’in toplantı salonu olan Beş Yüz Salonu zamanında dünyanın en büyük salonuymuş (1100 m2). l. Cosimo’nun isteği üzerine Vecchio’da değişiklikler yapan Giorgio Vasari adına Vecchio Sarayı’nın hemen hemen her bölümünde rastlanıyor, Vasari Vecchio’ya damgasını vurmuş.

Vecchio'nun duvarlarındaki resimlerden biri

Vecchio’nun duvarlarındaki resimlerden biri

Vecchio Sarayı'nın tavan süslemesi

Vecchio Sarayı’nın tavan süslemesi

Vecchio Sarayı tavan süslemeleri

Vecchio Sarayı tavan süslemesi

Sarayın duvarlarını devasa resimler süslüyor, her odanın tavan süslemeleri farklı ve birbirinden güzel.

1500’lü yıllarda ölüm maskeleri çok yaygınmış, bir kişi öldükten birkaç dakika sonra yüzünün alçısı alınarak yapılırmış ölüm maskesi.

Dante Aligheiri'nin Ölüm Maskesi

Dante Alighieri’nin Ölüm Maskesi

Dünyaca ünlü, İtalyan edebiyatının en önemli epik şiiri “İlahi Komedya”nın yazarı Dante Alighieri’nin ölüm maskesi de Vecchio’da.

Andrea del Verrocchio-Yunus ile Melek heykeli (1470)

Andrea del Verrocchio-Yunus ile Melek heykeli (Putto, 1470)

Ayrıca Andrea del Verrocchio’nun bronzdan yapılmış Yunus ile Melek (Putto) adlı heykeli sarayda sergilenen eserlerden.

Vecchio'dan Floransa'ya bakış

Vecchio’dan Floransa’ya bakış

Vecchio'dan Floransa'ya bakış

Vecchio’dan Floransa’nın görünüşü

Signoria Meydanı-Solda Neptün Çeşmesi sağda l.Cosimo'nun at üzerindeki heykeli

Vecchio’dan Signoria Meydanı-Solda Neptün Çeşmesi sağda l.Cosimo’nun at üzerindeki heykeli

Vecchio Sarayı'nın terasından Signoria Meydanı'nın görünüşü

Vecchio Sarayı’nın terasından Signoria Meydanı’nın görünüşü

Vecchio Sarayı’nın terasından Signoria Meydanı’na baktığımızda oraya buraya koşuşturan insanları gördük, minicik görünüyorlardı, bana karıncaları anımsattılar.

Karıncalar yiyecek derdinde

Karıncalar

Floransa’da dolaştıkça kendimizi 15-16. yüzyıllarda yaşıyormuş gibi hissettik, sanat-tarih-kültür iç içeydi. Floransa’ya boşuna Rönesans’ın doğum yeri denmemiş; müzeleri, sanat galerileri, kültürü, mimarisiyle, buram buram tarih kokuyor, sanat kokuyor. Bu kokuyu doya doya içimize çekiyoruz…

 

Fotoğraflar: Mithat Okay